Nhận xét

Đông Nam Á không sợ bắt chiếc các doanh nghiệp Trung Quốc

Nguồn ảnh lấy lại

Trung Quốc luôn được coi là bản sao đổi mới của phương Tây. Nhưng với sự thành công của WeChat, Tmall, Ant Financial, doanh nghiệp Trung Quốc dần được công nhận là như những nhà đổi mới thực sự.

Theo Tech in Asia, Trung Quốc đã phát triển nhanh đến nỗi Đông Nam Á có thể bị tụt hậu sau khoảng 3 – 5 năm. Tuy nhiên khu vực này đã cố gắng bắt kịp bằng việc mô hình hóa các công ty Trung Quốc. Nhiều doanh nghiệp bắt chước thậm chí hoạt động rất tốt.

Shopee và Taobao

Nhóm Sea (trước đây gọi là Garena) đã giới thiệu Shopee vào năm 2015 tại Đông Nam Á nhằm lấp đầy khoảng trống trong thị trường thương mại điện tử. Cùng năm đó, những ông lớn trên thị trường B2C như Lazada cũng cho ra mắt Carousell và Bukalapak.

Mặt khác C2C là một phân đoạn phát triển nhanh trong ngành thương mại điện tử khu vực vì người tiêu dùng thích sự tương tác xã hội và liên lạc cá nhân trước khi hoàn tất giao dịch. Tuy nhiên, vấn đề lớn với các doanh nghiệp rao vặt truyền thống là họ không đưa ra giải pháp cuối cùng. Họ hoạt động chủ yếu như một cổng thông tin quảng cáo, nhưng người mua và người bán phải giao tiếp trên một kênh khác để hoàn thành giao dịch.

Vì vậy Shopee đưa ra giải pháp hoàn chỉnh cuối cùng bao gồm tính năng trò chuyện trong ứng dụng, giải pháp thanh toán dựa trên bảo chứng, hậu cần, quản lý khoảng không quảng cáo và phân tích dữ liệu hỗ trợ người bán. Điều đặc biệt nhất là nó hoàn toàn miễn phí.

Điều này rất giống với Taobao. Vào năm 2003, nhà khai thác C2C chủ chốt trong thị trường thương mại điện tử ở Trung Quốc là eBay đã buộc các nhà buôn phải trả một khoản phí niêm yết. Để đánh bại eBay, Taobao giới thiệu các tính năng miễn phí của trang web như nhắn tin tức thời hay công cụ thanh toán dựa trên tài sản, Alipay. Trong hai năm đầu tiên, Taobao chiếm lĩnh thị trường Trung Quốc với 59% thị phần. Ebay cuối cùng đã phải đóng cửa trang web của mình tại Trung Quốc vào năm 2006.

Quay lại với Shopee. Shopee mới tung ra Shopee Mall, giải pháp B2C cho các thương hiệu nổi tiếng. Động thái này không gây ngạc nhiên bởi bất kì công ty nào cũng nhắm vào mục đích kiếm tiền. Để thúc đẩy tăng trưởng siêu, Shopee đã bơm hàng triệu đô để mua lại người dùng và người bán mà không nhận được doanh thu.

Quảng cáo và các dịch vụ liên quan khác không sinh đủ lời vì hầu hết các chủ buôn vẫn bán được hàng ngay cả khi không có các dịch vụ cấp cao. Nếu Shopee đột ngột thực hiện các khoản phí khổng lồ, họ sẽ không thể giữ chân người bán.

Vì vậy, chiến lược kiếm tiền tốt hơn là phát triển một đơn vị kinh doanh B2C để thu hút các thương hiệu bán hàng trên chính nền tảng đó, tính phí cho họ và thu tiền hoa hồng. Đây là một chiến lược cực kì thành công vì hàng tháng trên Shopee có tới 5.4 triệu người dùng hoạt động, đây là con số cực kì thuyết phục với các thương hiệu lớn. Đây là chiến lược chính xác mà Jack Ma thực hiện vào năm 2010 khi ông đưa ra Tmall. Chiếc dịch nhanh chóng thành công khi công ty thu được lượng người dùng kỉ lục và trở thành cây hái tiền của Alibaba.

WeCharge và Jiedian

WeCharge là một doanh nghiệp chia sẻ dịch vụ sạc pin tại Singapore. Họ điều hành một số trạm nhỏ khắp Singapore, nơi người dùng chỉ cần quét mã vạch để mượn sạc điện thoại sau đó trả lại trạm gần nhất với mức phí dựa trên thời gian sử dụng.

Ý tưởng này tương tự như Jiedian của Trung Quốc, bắt đầu vào năm 2016. Jiedian điều hành các trạm thu phí điện ở hơn 20 thành phố Trung Quốc. Người dùng có thể thuê sạc pin bằng cách quét mã QR và thanh toán qua điện thoại di động. Họ cũng có thể sử dụng ứng dụng để xác định vị trí cây sạc gần nhất để trả lại. Jiedian gần đây đã được mua bởi Jumei, một nhà bán lẻ mỹ phẩm trực tuyến Trung Quốc, với giá 43,5 triệu USD.

FinAccel, Huabei và Qudian

Ra mắt vào năm 2015, FinAccel là một công ty fintech cung cấp thẻ tín dụng ảo cho người tiêu dùng Đông Nam Á. Nó cho phép thanh toán theo phương thức trả góp, đặc biệt đối với các giao dịch thương mại điện tử có giá trị cao như máy tính xách tay và điện thoại di động.

Alibaba, nhà sản xuất thương mại điện tử lớn nhất Trung Quốc, đã từng cho ra mắt Huabei vào năm 2014. Huabei là loại thẻ tín dụng ảo cũng cho phép người sử dụng thanh toán từng khoản mua hàng trên Taobao và Tmall. Đây là một dịch vụ thành công với hơn 100 triệu người dùng.

Qudian cũng là một công ty Trung Quốc thành công trong lĩnh vực fintech, từ tài trợ hạt giống tới IPO chỉ trong 3 năm. Công ty chuyên về cho vay trả góp thương mại điện tử, nhắm vào các sinh viên đại học eo hẹp tài chính.

Tại sao mô hình kinh doanh Trung Quốc có ở khắp Đông Nam Á?

Việc nhân rộng thành công mô hình doanh nghiệp Trung Quốc bởi các doanh nghiệp Đông Nam Á không phải là may mắn. Bởi có một số điểm tương đồng cơ bản giữa hai thị trường:

  • Người tiêu dùng ở cả hai thị trường thích một yếu tố xã hội trong giao dịch trực tuyến.
  • Cả hai thị trường đều thiếu hệ thống tài chính.
  • Người tiêu dùng chủ yếu dùng điện thoại di động

Yếu tố xã hội

Giống như những gì đã đề cập trước đó, người tiêu dùng Trung Quốc và Đông Nam Á thích tương tác xã hội trước khi hoàn thành các giao dịch trực tuyến. Ví dụ vào năm 2016, lần lượt số người mua hàng trực tiếp thông qua mạng xã ở Thái Lan (51%), Malaysia (31%) và Trung Quốc (27%).

Mua sắm qua mạng xã hội thực sự cồng kềnh. Bạn phải dành thời gian trò chuyện với người bán để sắp xếp thanh toán và giao hàng. Đôi khi, bạn phải gặp họ trực tiếp để hoàn thành giao dịch. Tuy nhiên người tiêu dùng Trung Quốc và Đông Nam Á không để ý đến những rắc rối đó, chính việc liên lạc với người bán lại mang cho họ sự yên tâm.

Điều này giải thích tại sao phân khúc thương mại điện tử của C2C rất phổ biến ở cả hai thị trường. Taobao và Shopee đã nhìn thấy khoảng trống và có thể cung cấp tốt nhất cho cả hai nhóm người tiêu dùng, cho phép kinh nghiệm mua sắm xã hội của C2C và loại bỏ những rắc rối của việc thanh toán và giao hàng.

Thiếu hệ thống tài chính

Cả Đông Nam Á lẫn Trung Quốc đều không có hệ thống tài chính cho phép tiếp cận phổ cập thẻ tín dụng và các khoản vay nhỏ như phương Tây. Thâm nhập thẻ tín dụng thấp ở cả hai khu vực cũng là rào cản lớn cho sự tăng trưởng của thương mại điện tử, đặc biệt đối với các giao dịch có giá trị cao.

Tuy nhiên, sự thiếu hụt thể chế ở cả Trung Quốc và Đông Nam Á đã thúc đẩy sự phát triển của các mô hình kinh doanh của FinAccel, Huabei, Qudian, và những mô hình tương tự

Chủ yếu dùng di động

88% người tiêu dùng ở Đông Nam Á và 95% người tiêu dùng Trung Quốc truy cập Internet thông qua thiết bị di động. Ngoài ra, tại Trung Quốc trung bình mỗi người cài 38 ứng dụng, tại Đông Nam Á là 36 ứng dụng, con số này cao hơn đáng kể so với trung bình 26 ứng dụng của toàn cầu.

Do dùng điện thoại di động ngày càng nhiều nên không có gì ngạc nhiên khi mô hình chia sẻ sạc pin hoạt động thành công ở cả hai khu vực.

Địa phương hóa là chía khóa

Không phải tất cả mô hình kinh doanh ăn theo Trung Quốc đều hoạt động tốt. Doanh nghiệp phải làm tốt ở địa phương mới có thể thành công.

Mặc dù có nhiều điểm tương đồng giữa hai thị trường nhưng Trung Quốc và Đông Nam Á khác nhau rất nhiều. Ví dụ, cơ sở hạ tầng ở Trung Quốc phát triển hơn Đông Nam Á. Chính phủ Trung Quốc nói chung ủng hộ tiến bộ công nghệ, hỗ trợ các mô hình kinh doanh mới và nới lỏng các quy định. Nhưng không phải quốc gia Đông Nam Á nào cũng làm điều tương tự.

Thêm vào đó, thị trường thương mại điện tử ở Đông Nam Á bị phân mảnh nhiều hơn, khu vực này cũng có ít nguồn vốn mạo hiểm có sẵn như Trung Quốc.

Tóm lại, các công ty Trung Quốc đã thành công từ “copycats” cho tới các nhà đổi mới. Giống như cách Trung Quốc học hỏi và phát triển từ các ý tưởng từ phương Tây, các công ty Đông Nam Á  cũng không nên sợ “sao chép” mô hình kinh doanh Trung Quốc mà nên tận dụng những điểm tương đồng với người hàng xóm đang thịnh vượng của mình.

Dịch lại từ Tech in Asia

Nhấn vào đây để bình luận

Trả lời bình luận

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

ĐỌC NHIỀU

Lên trên
Chuyển đến thanh công cụ